Ông Paul R. Milgrom, sinh năm 1948 tại TP Detroit – Mỹ, là tiến sĩ tại Trường ĐH Stanford (Mỹ). Ông Robert B. Wilson, sinh năm 1937 tại TP Geneva – Mỹ, làm việc tại Trường ĐH Harvard.

Cả hai đã nghiên cứu cách thức hoạt động của các cuộc đấu giá. Họ cũng sử dụng những hiểu biết của mình để thiết kế các hình thức đấu giá mới cho những loại hàng hóa và dịch vụ khó bán theo cách truyền thống, chẳng hạn tần số vô tuyến. Khám phá của họ đã mang lại lợi ích cho người bán, người mua và người nộp thuế trên khắp thế giới.

Ông Paul R. Milgrom và ông Robert B. Wilson. Ảnh: Nobel Prize

Ông Wilson đã phát triển lý thuyết đấu giá các món hàng có giá trị chung, có nghĩa món hàng không xác định giá ban đầu nhưng cuối cùng được đưa ra mức giá chốt. Ví dụ, giá trị hợp đồng tương lai của tần số vô tuyến hoặc sản lượng khoáng sản trong một khu vực cụ thể.

Ông Wilson đã chỉ ra lý do những người đấu giá có xu hướng đưa ra giá thấp hơn so với giá trị chung họ ước lượng do lo ngại đã trả giá quá cao hoặc thua thiệt.

Trong khi đó, ông Milgrom đưa ra lý thuyết tổng quát hơn về đấu giá không chỉ có các giá trị chung mà còn các giá trị riêng khác nhau giữa những người tham gia. Ông đã phân tích các chiến lược đấu giá trong một số hình thức đấu giá nổi tiếng, chứng minh rằng một hình thức đấu giá bất kỳ sẽ mang lại cho người bán doanh thu dự kiến cao hơn khi những người tham gia tìm hiểu thêm về các giá trị ước tính của nhau trong quá trình đấu giá.

Khi xã hội dần phát triển, nhiều loại hàng hóa phức tạp hơn ra đời, chẳng hạn vị trí trong bãi đậu máy bay. Để đáp ứng nhu cầu, các nhà kinh tế Milgrom và Wilson đã sáng tạo ra hình thức đấu giá mới, trong đó bán đấu giá đồng thời nhiều hàng hóa có liên quan với nhau.

Vào năm 1994, Mỹ là nơi đầu tiên sử dụng một trong những phương pháp trên đế bán tần số vô tuyến cho các nhà mạng viễn thông. Kể từ đó, nhiều quốc gia khác đã làm theo cách làm này.

Giải thưởng Nobel Kinh tế danh giá đi kèm với huy chương vàng và số tiền thưởng trị giá 10 triệu krona Thụy Điển (hơn 1,1 triệu USD).

Hồi năm ngoái, giải Nobel Kinh tế 2019 được trao cho 3 chuyên gia Abhijit Banerjee, Esther Duflo và Michael Kremer vì “cách tiếp cận thử nghiệm” trong vấn đề giảm nghèo toàn cầu.

Mùa giải Nobel 2020 bắt đầu với lễ công bố giải Nobel Y học hôm 5-10. Giải thưởng danh giá này được trao cho 3 nhà khoa học Harvey J. Alter, Michael Houghton, Charles M. Rice nhằm vinh danh những đóng góp về việc tìm ra virus viêm gan C.

Giải Nobel Vật lý hôm 6-10 thuộc về 3 nhà khoa học Roger Penrose, Reinhard Genzel và Andrea Ghez vì những phát hiện về một trong những hiện tượng thú vị nhất vũ trụ là hố đen.

Giải Nobel Hóa học hôm 7-10 là thành tựu của hai nhà khoa học Emmanuelle Charpentier và Jennifer A. Doudna vì phát triển phương pháp chỉnh sửa bộ gien. Trong khi đó, nữ thi sĩ người Mỹ Louise Gluck được xướng tên trong lễ trao giải Nobel văn học năm 2020 hôm 8-10 vì giọng thơ không thể nhầm lẫn, có nét đẹp từ sự thống khổ khiến cho sự hiện hữu của mỗi cá nhân trở nên phổ biến.

Hôm 9-10, Ủy ban Nobel Na Uy công bố giải Nobel Hòa bình 2020 thuộc về Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) vì những nỗ lực chống nạn đói.


Xuân Mai (Theo Nobel Prize)

Chia sẻ